مصطفی محمدیرئوف معاون اندیشكده سیاستگذاری و حكمرانی در ورزش با انتقاد از تمركز بیش از اندازه بر مدالآوری در ارزیابی عملكرد ورزش كشور، گفت توسعه ورزش باید بر مشاركت مردم، فعال شدن ظرفیت هیئتها و باشگاهها و نقشآفرینی بخش خصوصی تكیه كند؛ رویكردی كه به اعتقاد او، علاوه بر گسترش ورزش همگانی، میتواند در بلندمدت به پرورش قهرمانان و بهبود نتایج بینالمللی نیز كمك كند.
به گزارش رادیو ورزش؛ مصطفی محمدیرئوف، معاون اندیشكده سیاستگذاری و حكمرانی در ورزش، در گفتوگو با گزارشگر برنامه «همیشه با ورزش» از شبكه رادیویی ورزش، با اشاره به ارزیابی عملكرد كاروان ایران در بازیهای آسیایی ناگویا، تأكید كرد كه مدالآوری اهمیت دارد، اما نباید تنها معیار سنجش عملكرد وزارت ورزش و جوانان و مجموعه ورزش كشور باشد.
او با اشاره به انتقاد وزیر ورزش و جوانان از عملكرد كاروان ایران گفت اصل طرح پرسش درباره نتایج، اقدامی مثبت است؛ اما به اعتقاد او، انتقادهای كلی و شدید، بدون مشخص كردن ضعفها و مسئولیتها، میتواند مدیران را به انفعال در سیاستگذاری سوق دهد. محمدیرئوف در عین حال، استفاده از مدیران جوانتر در وزارت ورزش، كمیته ملی المپیك و فدراسیونها را از نكات امیدواركننده دانست و عملكرد كاروان ایران در شرایط دشوار یك سال گذشته را قابل توجه توصیف كرد؛ با این تأكید كه این نتیجه نباید به تصور پایان یافتن مشكلات یا بینیازی از اصلاحات منجر شود.
او یكی از كاستیهای مهم را ضعف در مستندسازی و انتقال تجربه موفقیتهای ورزشی دانست. به گفته محمدیرئوف، پس از كسب مدال، باید زنجیرهای از فعالیتهای فرهنگی و رسانهای شكل بگیرد تا تجربه قهرمانان به جامعه منتقل شود و اثر آن به همان رویداد محدود نماند. او تهیه كتاب، فیلم، انیمیشن و روایت زندگی قهرمانان را از ابزارهایی برشمرد كه میتوانند به تقویت امید اجتماعی، غرور ملی و احترام به پرچم كمك كنند. از نگاه او، میان بخشهای مسئول اعزام و برنامهریزی ورزشی با بخشهای فرهنگی وزارت ورزش و كمیته ملی المپیك گسست وجود دارد و بخشی از تجربه و دستاوردهای قهرمانان كشور در نتیجه این فاصله به فراموشی سپرده میشود.
محمدیرئوف در بخش دیگری از گفتوگو، مسئله را در چارچوب نظام حكمرانی ورزش بررسی كرد. او گفت وزارت ورزش و جوانان به دلیل نیاز به ارائه نتایج كمی و قابل اندازهگیری در برابر مجلس، در چرخهای قرار گرفته است كه مدیران را به سمت ارائه مدال و رتبه سوق میدهد. به اعتقاد او، این فشار باعث میشود منابع مالی، نیروی انسانی و زمان وزارتخانه بیش از اندازه صرف ورزش قهرمانی شود، درحالیكه گسترش فعالیت بدنی و مشاركت عمومی نیز از مأموریتهای اساسی ورزش كشور است.
او تأكید كرد كه مخالف مدالآوری نیست، بلكه با روشهایی مخالفت دارد كه توسعه ورزش را به برنامههای متمركز و دستوری محدود میكنند. محمدیرئوف با اشاره به تجربههای تاریخی و بینالمللی مورد نظر خود، از جمله آلمان پس از جنگ جهانی دوم و كشورهای كوبا، كنیا، سوئد و فنلاند، گفت توسعه ورزش را نباید صرفاً با جایگاه كشورها در جدول مدالها سنجید. به اعتقاد او، برای گسترش ورزش باید مسیرهای مشاركت مردم و نهادهای محلی را تقویت كرد، نه اینكه تمام توجه و منابع به نتیجه یك رویداد معطوف شود.
این كارشناس با اشاره به نقش هیئتهای ورزشی در شهرها، روستاها و استانها گفت در گذشته، هیئتها مسابقات برگزار میكردند و ورزشكاران برتر را به رقابتهای استانی میفرستادند؛ سازوكاری كه به باور او، امكان مشاركت گستردهتر جامعه ورزشی را فراهم میكرد. او معتقد است بخشی از این فعالیتها كنار گذاشته شده و در مقابل، وزارت ورزش خود مسئول برگزاری برنامههای استعدادیابی شده است. محمدیرئوف هزینه این برنامهها را بهصورت تخمینی حدود 50 تا 100 میلیارد تومان در سال عنوان كرد، هرچند تأكید داشت رقم دقیق میتواند كمتر یا بیشتر باشد. او گفت مسئله فقط میزان هزینه نیست، بلكه از دست رفتن احساس مشاركت در میان فعالان محلی ورزش نیز اهمیت دارد.
محمدیرئوف با استناد به پژوهشهایی كه به آنها اشاره كرد، مدعی شد مشاركت مردم در فرایند توسعه ورزش میتواند رضایت بیشتری ایجاد كند. او همچنین هشدار داد كه تصمیمهای نامناسب و ناكارآمدیهای آشكار در فوتبال، اعتماد عمومی به مدیریت ورزش را تضعیف میكند. به گفته او، اگر مردم تصور كنند وزارت ورزش در برابر مشكلات مدیریتی یك فدراسیون مهم توان مداخله، سیاستگذاری یا جلوگیری از ناكارآمدی را ندارد، پذیرش ادعاهای مربوط به پیشرفت سایر بخشهای ورزش نیز دشوارتر خواهد شد.
او راهكار پیشنهادی خود را تغییر نقش وزارت ورزش از مجری متمركز بسیاری از فعالیتها به تنظیمگر و تسهیلگر دانست. در این الگو، هیئتها، باشگاهها، جامعه مدنی و بخش خصوصی باید فرصت و منابع بیشتری برای فعالیت داشته باشند و وزارتخانه بر تنظیم قواعد، ایجاد بازار مناسب و نظارت تمركز كند. محمدیرئوف معتقد است چنین رویكردی میتواند هم مشاركت عمومی و اشتغال را افزایش دهد و هم با گسترش پایه ورزش و شناسایی استعدادها، در نهایت به پرورش قهرمانان و موفقیت در رقابتهای بینالمللی كمك كند.
كاروان ایران در ناگویا 2026 با 19 مدال طلا، 18 نقره و 15 برنز به رده ششم رسید. ورزشكاران زن ایران نیز 14 مدال شامل سه طلا، شش نقره و پنج برنز كسب كردند؛ سه طلای زنان در این دوره به فاطمه مجلل در روئینگ تكنفره سبكوزن، زینب نوروزی و كیمیا زارعی در روئینگ دونفره سبكوزن و ساغر مرادی در تكواندو رسید. این آمار، در كنار نتیجه كلی كاروان، نشان میدهد ارزیابی ورزش كشور میتواند ابعاد متفاوتی از عملكرد را در بر بگیرد؛ از مدالآوری و حضور زنان تا كیفیت مشاركت و سازوكار توسعه ورزش.