بررسی ابعاد اقتصادی جام جهانی در برنامه «جام بیستوسوم» رادیو ورزش نشان میدهد بخش مهمی از سیاستها و تغییرات ساختاری فیفا در سالهای اخیر، از افزایش تعداد تیمهای حاضر در رقابتها تا الگوگیری از لیگهای حرفهای آمریكا، با هدف توسعه منابع درآمدی و تقویت اقتصاد این رویداد دنبال شده است.
به گزارش رادیو ورزش؛ محمدحسین انصاری، اقتصاددان و مدرس دانشگاه، در گفتوگو با برنامه «جام بیستوسوم» شبكه رادیویی ورزش، با تشریح ابعاد اقتصادی جام جهانی اظهار كرد بسیاری از تصمیمهای اخیر فیفا، پیش از هر چیز با ملاحظات اقتصادی اتخاذ شدهاند و سپس سایر اهداف، از جمله توسعه فوتبال، مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره «كولینگبریك» یا زمان استراحت میان دو نیمه بازیها گفت این وقفه علاوه بر كمك به حفظ سلامت بازیكنان، از منظر اقتصاد ورزش فرصتی برای افزایش درآمدهای تبلیغاتی و بهرهبرداری بیشتر حامیان مالی از زمان برگزاری مسابقات فراهم میكند.
انصاری با اشاره به الگوگیری فیفا از ساختار ورزش حرفهای آمریكا، بهویژه لیگ NBA، اظهار كرد بسیاری از سیاستهای این لیگها با هدف افزایش درآمد، حفظ جذابیت رقابتها و تقویت انگیزه سرمایهگذاری طراحی شدهاند. به گفته وی، اصل «تعادل رقابتی» كه موجب نزدیكتر شدن سطح تیمها و افزایش جذابیت مسابقات میشود، یكی از مهمترین الگوهایی است كه مورد توجه مدیران ورزش حرفهای قرار دارد.
وی افزود فیفا نیز در سالهای اخیر از برخی الگوهای ورزش حرفهای آمریكا استفاده كرده است؛ از جمله اهدای «رینگ قهرمانی» به بازیكنان تیم قهرمان جام جهانی كه به گفته او، از لیگ بسكتبال آمریكا الگوبرداری شده است.
این كارشناس اقتصاد ورزش افزایش تعداد تیمهای جام جهانی را نیز در همین چارچوب ارزیابی كرد و گفت با افزایش تعداد تیمها، شمار مسابقات از 64 به 104 بازی رسیده و این موضوع ظرفیت درآمدزایی از محل حق پخش، فروش بلیت، تبلیغات و قراردادهای تجاری را افزایش میدهد.
وی همچنین با اشاره به ساختار اقتصادی ورزشگاههای مدرن اظهار كرد درآمد ورزشگاهها تنها به فروش بلیت محدود نمیشود و امكاناتی مانند سوئیتهای اختصاصی، رستورانها، كافهها، فروشگاهها و سایر خدمات جانبی، سهم قابل توجهی در افزایش درآمد برگزاركنندگان مسابقات دارند.
انصاری در ادامه با مقایسه شرایط میزبانی جام جهانی 2026 با دوره 2022 قطر گفت یكی از مهمترین مزیتهای كشورهای میزبان كنونی، برخورداری از زیرساختهای آماده در حوزه ورزشگاه، حملونقل، هتلینگ و گردشگری است؛ موضوعی كه به اعتقاد وی هزینههای برگزاری را به میزان قابل توجهی كاهش میدهد و امكان بهرهبرداری اقتصادی بیشتری را فراهم میكند.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو، فیفا را بزرگترین ذینفع مالی جام جهانی دانست و اظهار كرد در كنار این نهاد، شركتهای تجاری و حامیان مالی نزدیك به فیفا نیز بیشترین منفعت اقتصادی را از برگزاری این رقابتها كسب میكنند، در حالی كه بخش عمده هزینههای برگزاری بر عهده شهرها و كشورهای میزبان قرار دارد.
این اقتصاددان با اشاره به آثار اقتصادی میزبانی رویدادهای بزرگ ورزشی تأكید كرد ارزیابی سودآوری چنین رویدادهایی تنها با بررسی درآمدهای مستقیم امكانپذیر نیست و باید هزینههای مستقیم و غیرمستقیم نیز در محاسبات لحاظ شود. به گفته وی، كشورهایی كه برای میزبانی نیازمند سرمایهگذاری گسترده در زیرساختها هستند، ممكن است برخلاف ظاهر درآمدزای این رویدادها، با بازده اقتصادی متفاوتی مواجه شوند؛ در مقابل، كشورهایی كه از پیش زیرساختهای لازم را در اختیار دارند، شانس بیشتری برای كسب منافع اقتصادی خواهند داشت.
انصاری در پایان تأكید كرد به باور او، جهتگیری سیاستهای جدید فیفا بیش از هر زمان دیگری با اقتصاد ورزش گره خورده و تصمیمهای كلان این نهاد، پیش از اجرا از منظر درآمدزایی و آثار اقتصادی مورد بررسی قرار میگیرد.
